На 14 март, според народната традиција, се слави Летник – стар празник кој го означува доаѓањето на пролетта и будењето на природата. Во македонската традиција овој ден се смета за симболичен почеток на новиот природен циклус, кога зимата полека си заминува, а природата повторно оживува.
Со Летник се поврзани бројни народни верувања и обичаи кои со генерации се пренесувале од колено на колено. Најпознат обичај е правењето и носењето мартинки – украсни врвки од црвен и бел конец, кои се ставаат на рака или на облеката како симбол на здравје, среќа и заштита од лоши влијанија. Според верувањето, мартинките се носат сè додека не се види првата ластовичка или расцветано дрво, кога се оставаат на гранка за да донесат бериќет и плодна година.
Во минатото, на Летник во многу места се палеле и огнови, кои младите ги прескокнувале за здравје и сила. Огнот симболично ја „чистел“ зимата и носел нова енергија за претстојната пролет. Во некои краеви, домаќинките уште рано наутро ги отворале прозорците за да „влезе пролетта“ во домот.
Народот верувал и дека каков ќе биде денот на Летник, такво ќе биде и летото. Затоа луѓето се труделе денот да го започнат со добра мисла, радост и ведрина. Старите често велеле и дека што ќе прави човек на Летник – тоа ќе го прави цело лето, па затоа денот требало да се помине во работа, веселба и добри желби.
И денес, иако многу обичаи се променети, Летник останува убав симбол на пролетта, надежта и новите почетоци, потсетувајќи нè дека по секоја зима доаѓа време на сонце, цвеќиња и нов живот.
Среќен Летник! Нека пролетта донесе здравје, радост и убави вести во секој дом.
